TARIM ve MEYVE KOOPERATİFÇİLİĞİNİN ÖNEMİ ve Sn.MUSTAFA SEVER (2) 

Kooperatifçilik, küçük üreticilerin ve vatandaşların tek başlarına başaramayacakları işleri birlikte yapabilmelerini sağlayan ekonomik ve sosyal bir dayanışma modelidir. Özellikle tarım sektöründe kooperatifler, üreticinin emeğini koruyan ve pazardaki gücünü artıran önemli kuruluşlardır. 

Bir üretici tek başına hareket ettiğinde ürününü pazarlamakta, girdi maliyetlerini düşürmekte ve hak ettiği fiyatı almakta zorlanabilir. Ancak kooperatif çatısı altında birleşen üreticiler, gübre, ilaç, ambalaj ve lojistik gibi ihtiyaçlarını daha uygun maliyetlerle karşılayabilir. 

Böylece üretim maliyetleri azalırken rekabet güçleri artar. Kooperatifler yalnızca ekonomik fayda sağlamaz; aynı zamanda üreticiler arasında birlik ve dayanışma kültürünü geliştirir. Birlikte karar alma, ortak sorunlara ortak çözümler üretme ve bölgesel kalkınmaya katkı sağlama açısından da önemli bir işleve sahiptir. 

Tarım ürünlerinin bol olduğu dönemlerde fiyatların aşırı düşmesi üreticiyi mağdur edebilir. Güçlü kooperatifler ürünlerin depolanması, işlenmesi, paketlenmesi ve pazarlanması süreçlerinde aktif rol alarak üreticinin emeğinin değerini korumasına yardımcı olur. Böylece üretici yalnızca ham ürün satan değil, katma değer üreten bir yapının parçası haline gelir. 

Dünyada birçok başarılı tarım modeli güçlü kooperatifler üzerine kuruludur. Üreticinin örgütlü olduğu bölgelerde gelir seviyesinin daha yüksek, pazarlama sorunlarının ise daha az olduğu görülmektedir. Sonuç olarak kooperatifçilik, üreticinin yalnız kalmamasını sağlayan, ekonomik gücünü artıran, ürününe değer katan ve kırsal kalkınmayı destekleyen önemli bir dayanışma modelidir. 

Tarımın geleceği, yalnızca daha fazla üretmekten değil, üretileni daha güçlü bir şekilde pazarlaya bilmekten geçmektedir. Bunun yolu da büyük ölçüde örgütlü ve güçlü kooperatiflerden geçmektedir. 

Kooperatifçilik; vahşi kapitalizmin ezici rekabetine karşı küçük üreticinin, tüketicinin veya işçinin bir araya gelerek oluşturduğu ekonomik bir kalkandır. Hakiki bir kooperatif, sadece cüzdanı değil, sosyal dayanışmayı ve toplumsal refahı da büyütür. Kayısı ve erik üreticilerini bir araya getirecek ideal bir kooperatif modelinin nasıl olması gerektiğini temel başlıkları: 1. Teknolojik ve Altyapısal Donanım Meyvecilikte fire oranını düşürmenin ve yüksek fiyattan satabilmenin sırrı doğru altyapıdır. Kooperatif şu tesisleri bünyesinde barındırmalıdır: Soğuk Hava Depoları: Özellikle erik ve taze kayısının raf ömrünü uzatmak, piyasada ürün bolluğu varken fiyatların düşmesini engellemek için şarttır. Boylama ve Paketleme Tesisleri: Ürünlerin kalibre edilmesi (boyutlarına göre ayrılması) ihracat ve zincir marketler için ilk kuraldır. Kurutma ve İşleme Entegre Tesisleri: Satılamayan veya tezgah üstü kalitesi düşük olan kayısı/erikler için kurutma, pestil, reçel, marmelat veya meyve suyu konsantresi üretecek tesisler kurulmalıdır. 

Bu, sıfır atık ve ekstra katma değer demektir. 2. Üretim Standartları ve Kalite Yönetimi Kooperatif sadece ürün satan değil, üretimi yöneten bir yapı olmalıdır. Ziraat Mühendisi Desteği: Kooperatif bünyesinde çalışan mühendisler, ortakların bahçelerini düzenli denetlemeli; doğru ilaçlama, gübreleme ve budama tekniklerini öğretmelidir. İyi Tarım ve Organik Sertifikasyonu: Özellikle Avrupa ve Rusya pazarına ihracat yapabilmek için kalıntısız (pestisitsiz) üretim teşvik edilmeli, sertifikasyon süreçleri kooperatif eliyle toplu olarak yürütülmelidir. 3. Güçlü Pazarlama ve Markalaşma Üreticinin en büyük sorunu aracılara bağımlı olmaktır. Kooperatif bu zinciri kırmalıdır. Doğrudan Sözleşmeli Tarım: Büyük zincir marketler ve ihracatçı firmalarla hasat öncesi taban fiyat garantili sözleşmeler yapılmalıdır. 

Coğrafi İşaret ve Marka: Bölgeye özgü bir marka yaratılmalıdır (Örn: "Malatya Esintisi" veya "Mut Eriği" gibi tescilli adlar altında kurumsal kimlik oluşturulmalı). Dijital Satış Kanalları: Özellikle kuru kayısı, erik kurusu veya işlenmiş ürünler için e-ticaret platformlarında kooperatif mağazaları açılmalıdır. 

4. Finansal ve Lojistik Girdi Maliyetlerinin Düşürülmesi: Gübre, ilaç, kasa, ambalaj ve mazot gibi girdiler kooperatif tarafından toptan satın alınarak ortaklara piyasa fiyatının çok altında sunulmalıdır. Soğuk Zincir Lojistiği: Ürünlerin tarladan tüketiciye bozulmadan ulaşması için soğutmalı araç filosu kurulmalı veya bu lojistik ağ profesyonelce yönetilmelidir. 

MUT İÇİN TARIM VE MEYVE KOOPERATİFÇİLİĞİNİN ÖNEMİ ARTIK TARTIŞILMAZ BİR GERÇEKTİR. 

Üreticinin emeğinin korunması, ürünlerin daha iyi fiyatlarla pazarlanması, ihracat imkânlarının artırılması ve bölge ekonomisinin güçlenmesi için kooperatifçilik hayati bir role sahiptir. Mut, bu konuda önemli bir avantaja da sahiptir. İlçenin yetiştirdiği değerli isimlerden biri olan Mustafa Sever; "Ziraat Mühendisi ve Dış Ticaret Uzmanı,ekonomi, bürokrasi ve siyaset alanlarındaki birikimiyle Mut’un tarımsal kalkınmasına katkı sağlayabilecek önemli bir tecrübe kaynağıdır. 

Bugün Mut’un kayısısı, eriği ve diğer tarımsal ürünleri için güçlü bir kooperatifçilik modeli oluşturulacaksa, bilgi ve tecrübe sahibi insanların birikimlerinden yararlanmak büyük önem taşımaktadır. Hemşehrilerinin sahip olduğu bu değeri iyi değerlendirmesi, üreticinin geleceği açısından önemli bir fırsat olacaktır. Tarımda başarı artık sadece üretmekle değil, örgütlü hareket etmekle mümkündür. 

Mut’un bereketli toprakları kadar, üreticilerin birlik ve dayanışma içinde hareket etmesi de ilçenin geleceğini belirleyecektir. Kooperatifçilik, Mut için bir tercih değil, sürdürülebilir kalkınmanın en güçlü araçlarından biridir. Sayın Sever'in çözüm noktasında 26 Aralık 2025 tarihinde yapmış olduğu açıklamasında; " işadamlarımızın, tüccarlarımızın, üreticilerimizin, Ziraat Odamızın, Ticaret Odamızın ve kanaat önderlerimizin omuz vermelerinden ve bu vizyon etrafında kenetlenmelerinden geçmektedir. "demiştir. "Ziraat Mühendisi ve Dış Ticaret Uzmanı bir kardeşiniz, bir hemşehrimiz, bir evladınız olarak yapılacak bütün çalışmalarda, bütün bürokrasi tecrübemle, devlet tecrübemle, yurt dışı-diplomasi tecrübemle ve siyasi tecrübemle gönüllü olarak yanınızda olacağımı bir kez daha vurgulamak isterim." "Biliyorum, AKIL TERİNİ ALIN TERİNE KARIŞTIRMAK, gerçekten zor iştir. 

Çok büyük çaba, gayret, fedakarlık, özveri, diğerkâmlık ile insan ve memleket sevdası gerektirir. Ama bunu hem kendimiz için hem de çocuklarımız ve torunlarımız için başarmak zorundayız. Oysa sadece sızlanmak ve eleştirmek çok basittir ve bazı insanların nefsine çok cazip gelir." “Akıl terimizi alın terimize karıştırmak zorundayız” sözleriyle dikkat çeken Mustafa Sever, Mut kayısısının hak ettiği değeri bulabilmesi için ortak bir üretim kültürünün şart olduğunun altını çizdi. İzlenebilirliğin yaygınlaşmasının, sadece bugünün üreticisine değil, gelecek nesillere bırakılacak en kıymetli miraslardan biri olacağını dile getirdi." "Sever, 2024 yılında Akdeniz İhracatçı Birlikleri koordinasyonunda gerçekleştirilen toplantıda erkenci kayısı ihracatı ve üreticilerin haklarının detaylı şekilde ele alındığını hatırlattı. 

Toplantıya üreticilerin yanı sıra Mersin Büyükşehir Belediyesi ve hal müdürlüğü yetkililerinin de katıldığını ifade etti." Açıklamasında özellikle 5957 sayılı Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun’a dikkat çeken Sever, toptancı hallerinde faaliyet gösteren komisyoncu ve tüccarlardan belediyeler tarafından teminat alındığını belirtti. Bu teminatların nakit para, banka teminat mektubu, devlet tahvili, hisse senedi, gayrimenkul rehni veya sigorta teminatı gibi değerlerden oluşabileceğini söyledi. Sever’e göre bu sistemin temel amacı üreticinin emeğini korumak. 

Üreticinin teslim ettiği ürünün korunmaması, ürünün bozulması ya da mal bedelinin zamanında ödenmemesi durumunda oluşan zararlar hal hakem heyeti veya mahkeme kararıyla bu teminatlardan karşılanabiliyor. Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Yönetmeliği’ne de değinen Sever, "halde faaliyet gösteren işletmelerden alınacak teminat tutarının her yıl belediye meclisleri tarafından belirlendiğini ve bu tutarın en az bir yıllık kira bedeli kadar olması gerektiğini "hatırlattı. 

Kayısı sezonu öncesi gerekli denetim ve tedbirlerin alınmasının önemine vurgu yapan Sever, üreticilerin mağduriyet yaşamaması için yerel yönetimlerin ve hal müdürlüklerinin süreci titizlikle takip etmesi gerektiğini söyledi. Üreticilere de çağrıda bulunan Sever, “Tarladan sofraya uzanan süreçte üreticinin emeği korunmalıdır. 

İzlenebilir üretim yapan çiftçilerimizin alın terini korumak hepimizin sorumluluğudur. Akıl terimizi alın terimize karıştıracağız” ifadelerini kullandı. Sayın Mustafa Sever bey bir Mut'lu olarak tarımın meyveciliğin ne demek olduğunu çok iyi bilen bir kişi olarak olaylara vakıftır. Ziraat Mühendisi ve Dış Ticaret Uzmanı ,bürokrasi ve devlet tecrübesi , yurt dışı-diplomasi tecrübesinin yanında iyi bir siyasetçi olan Mustafa Sever bey Mut ve Mersin'imiz için bir şanstır.Mesele hizmet ise,mesele vatan ise,mesele geri kalmışlığı yenmek ise particilik ikinci planda olmalıdır. Mustafa SEVER bey Mut ve ülke tarımı için bir şanstır.Kıymeti bilinmelidir. Saygılarımla. 

Mehmet ÜNLÜ-Haziran 2026 (Gelecek yazımda Meyve Kooperatifçiliğinin kuruluş projesi ele alınacaktır.)

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNDE HANGİ PARTİYE OY VERİRSİNİZ

CHP
AKP
İYİ PARTİ
DEM
MHP
YRP
DİĞERLERİ